Chương 10: Tám Dòng Phước-Thiện

Đối với người cận-sự-nam (upāsaka), cận-sự- nữ (upāsikā) có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức-Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, tin nghiệp và quả của nghiệp, đã thọ phép quy-y Tam-bảo và thọ trì ngũ-giới.

Người cận-sự-nam, cận-sự-nữ đã quy y Tam- bảo là quy-y Đức-Phật-bảo, quy-y Đức-Pháp- bảo, quy-y Đức-Tăng-bảo và đã thọ trì ngũ-giới là tránh xa sự sát-sinh, tránh xa sự trộm-cắp, tránh xa sự tà-dâm, tránh xa sự nói-dối, tránh xa sự uống rượu, bia và các chất say là nhân sinh sự dể duôi trong mọi thiện-pháp.

Như vậy, Tam-bảo và ngũ-giới gồm có 8 pháp đó là 8 dòng phước 8 dòng thiện chảy triền miên bất tận với thời gian.

Trong 8 dòng phước-thiện này, ngũ-giới là 5 dòng phước, dòng thiện, còn là 5 pháp đại-thí đối với tất cả chúng-sinh vô lượng.

Như Đức-Phật thuyết dạy trong bài kinh Abhisandasutta(1) có 8 dòng phước, dòng thiện được tóm lược ý nghĩa như sau:

Này chư tỳ-khưu! Tám dòng phước, dòng thiện này sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

Tám dòng phước, tám dòng thiện ấy là thế nào? 1-  Này  chư  tỳ-khưu!  Trong  Phật-giáo  này, bậc  Thánh  thanh-văn  đệ-tử  đã  kính  xin quy-y nương nhờ nơi Đức-Phật-bảo.

Này chư tỳ-khưu! Đó là dòng phước, dòng thiện thứ nhất sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an- lạc lâu dài.

2-   Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật- giáo này, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã kính xin quy-y nương nhờ nơi Đức-Pháp-bảo.

Này chư tỳ-khưu! Đó là dòng phước, dòng thiện thứ nhì sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an- lạc lâu dài.

3-   Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật-giáo này, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã kính xin quy-y nương nhờ nơi Đức-Tăng-bảo.

Này chư tỳ-khưu! Đó là dòng phước, dòng thiện thứ ba sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an- lạc lâu dài.

Này chư tỳ-khưu, năm loại bố-thí gọi là 5 đại- thí cao quý mà chư thiện-trí, sa-môn, bà-la-môn không sao nhãng, trong quá khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị- lai cũng sẽ không sao nhãng. Nên biết rằng:

Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện-trí, trải qua từ ngàn xưa.

Năm loại bố-thí gọi là 5 đại-thí ấy là thế nào?

4-   Này chư tỳ-khưu! Trong Phật-giáo này, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã từ bỏ sự sát-sinh, hoàn toàn tránh xa sự sát-sinh.

– Này chư tỳ-khưu! Bậc Thánh thanh-văn đệ- tử hoàn toàn tránh xa sự sát-sinh gọi là bố-thí sự vô hại, sự an toàn sinh mạng của tất cả chúng- sinh, bố-thí sự không oan trái, bố-thí sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài.

Khi đã bố-thí sự vô hại, sự an toàn sinh mạng, sự không oan trái, sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài, thì bậc Thánh ấy được hưởng sự vô hại, sự an toàn, sự  không oan trái, vô số chúng-sinh không làm khổ bậc Thánh ấy.

– Này chư tỳ-khưu! Đó là sự bố-thí thứ nhất gọi là đại-thí cao quý, mà chư thiện-trí, sa-môn, bà-la-môn không sao nhãng, trong quá-khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị-lai cũng sẽ không sao nhãng.

Nên biết rằng: Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện- trí, trải qua từ ngàn xưa.

– Này chư tỳ-khưu! Đó cũng là dòng phước, dòng thiện thứ tư sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

5-    Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật-giáo này, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã từ bỏ sự trộm-cắp, hoàn toàn tránh xa sự trộm-cắp.

Này chư tỳ-khưu! Bậc Thánh thanh-văn đệ- tử hoàn toàn tránh xa sự trộm-cắp gọi là bố-thí sự vô hại, sự an toàn tài sản của tất cả chúng- sinh, bố-thí sự không oan trái, bố-thí sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài.

Khi đã bố-thí sự vô hại, sự an toàn tài sản, sự không oan trái, sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài, thì bậc Thánh ấy được hưởng sự vô hại, sự an toàn, sự không oan trái, vô số chúng-sinh không làm khổ bậc Thánh ấy.

Này chư tỳ-khưu! Đó là sự bố-thí thứ nhì gọi là đại-thí cao quý, mà chư thiện trí, sa-môn, bà-la-môn không sao nhãng, trong quá-khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị-lai cũng sẽ không sao nhãng.

Nên biết rằng: Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện- trí, trải qua từ ngàn xưa.

Này chư tỳ-khưu! Đó cũng là dòng phước, dòng thiện thứ năm sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

6-    Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật-giáo này, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã từ bỏ sự tà-dâm, hoàn toàn tránh xa sự tà-dâm.

Này chư tỳ-khưu! Bậc Thánh thanh-văn đệ- tử hoàn toàn tránh xa sự tà-dâm gọi là bố-thí sự vô hại, sự an toàn (vợ, chồng, con của người khác), bố-thí sự không oan trái, bố-thí sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài.

Khi đã bố-thí sự vô hại, sự an toàn hạnh phúc gia đình, sự không oan trái, sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài, thì bậc Thánh ấy được hưởng sự vô hại, sự an toàn, sự không oan trái, vô số chúng-sinh không làm khổ bậc Thánh ấy.

Này chư tỳ-khưu! Đó là sự bố-thí thứ ba gọi là đại-thí cao quý, mà chư thiện-trí, sa-môn, bà- la-môn không sao nhãng, trong quá-khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị-lai cũng sẽ không sao nhãng.

Nên biết rằng: Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện- trí, trải qua từ ngàn xưa.

Này chư tỳ-khưu! Đó cũng là dòng phước, dòng thiện thứ sáu sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

7-    Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật-giáo này, bậc Thánh-thanh-văn đệ-tử đã từ bỏ sự nói-dối, hoàn toàn tránh xa sự nói-dối.

Này chư tỳ-khưu! Bậc Thánh thanh-văn đệ- tử hoàn toàn tránh xa sự nói-dối gọi là bố-thí sự vô hại, sự an toàn (không gây thiệt hại), bố- thí sự không oan trái, bố-thí sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài.

Khi đã bố-thí sự vô hại, sự an toàn không thiệt hại, sự không oan trái, sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài, thì bậc Thánh ấy được hưởng sự vô hại, sự an toàn, sự không oan trái, vô số chúng-sinh không làm khổ bậc Thánh ấy.

Này chư tỳ-khưu! Đó là sự bố-thí thứ tư gọi là đại-thí cao quý, mà chư thiện trí, sa-môn, bà- la-môn không sao nhãng, trong quá-khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị-lai cũng sẽ không sao nhãng.

Nên biết rằng: Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện- trí, trải qua từ ngàn xưa.

Này chư tỳ-khưu! Đó cũng là dòng phước, dòng thiện thứ bảy sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

8-     Này chư tỳ-khưu! Điều tiếp theo, trong Phật-giáo này bậc Thánh thanh-văn đệ-tử đã  từ bỏ sự uống rượu và các chất say là nhân  sinh sự dể duôi (thất niệm) trong mọi thiện- pháp, hoàn toàn tránh xa sự uống rượu và  các chất say là nhân sinh dể duôi (thất niệm) trong mọi thiện-pháp.

Này chư tỳ-khưu! Bậc Thánh thanh-văn đệ- tử hoàn toàn tránh xa sự uống rượu và các chất say là nhân sinh sự dể duôi (thất niệm) trong mọi thiện-pháp, gọi là bố-thí sự vô hại, sự an toàn (không gây ra tai hại), bố-thí sự không oan trái, bố-thí sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài.

Khi đã bố-thí sự vô hại, sự an toàn, không gây ra sự tai hại, sự không oan trái, sự không làm khổ đến vô số chúng-sinh trong muôn loài, thì bậc Thánh ấy được hưởng sự vô hại, sự an toàn, sự không oan trái, vô số chúng-sinh không làm khổ bậc Thánh ấy.

Này chư tỳ-khưu! Đó là sự bố-thí thứ năm gọi là đại-thí cao quý, mà chư thiện-trí, sa-môn, bà-la-môn không sao nhãng, trong quá-khứ không từng sao nhãng, trong hiện-tại không sao nhãng, trong vị-lai cũng sẽ không sao nhãng.

Nên biết rằng: Đó là pháp-hành cao quý của người xưa, theo truyền thống của chư bậc thiện- trí, trải qua từ ngàn xưa.

Này chư tỳ-khưu! Đó cũng là dòng phước, dòng thiện thứ tám sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài.

Này chư tỳ-khưu! Đó là tám dòng phước, dòng thiện sẽ cho quả tái-sinh lên cõi trời, hưởng quả an-lạc trong cõi trời, đem lại mọi sự an-lạc, đáng mong ước, đáng thỏa thích, đáng hài lòng, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài”.

Trong bài kinh này, Đức-Phật thuyết giảng phép quy-y Tam-bảo và ngũ-giới gọi là tám dòng phước, dòng thiện như sau:

“Aṭṭhime bhikkhave puññābhisandā kusalā- bhisandā…”.

Này chư tỳ-khưu! Tám dòng phước, dòng thiện…

* Abhisanda: Dòng là một danh từ cụ thể, diễn tả sự trôi chảy triền miên bất tận.

Trong bài kinh này, Đức-Phật đã cụ thể hóa phép quy y Tam-bảo và ngũ-giới gọi là tám dòng phước (puññābhisandā), dòng thiện (kusalā- bhisandā) đó là dục-giới đại-thiện-tâm sinh rồi diệt, trôi chảy triền miên bất tận thành dòng sinh diệt theo các lộ-trình-tâm.

Để giữ gìn tám dòng phước, dòng thiện này được phát triển triền miên bất tận, thì người cận- sự-nam, cận-sự-nữ có đức-tin trong sạch vững vàng nơi Tam-bảo, có dục-giới đại-thiện-tâm hợp với trí-tuệ luôn luôn quy-y nương nhờ nơi Tam-bảo là quy-y nương nhờ nơi Đức-Phật-bảo, quy-y nương nhờ nơi Đức-Pháp-bảo, quy-y nương nhờ nơi Đức-Tăng-bảo.

Như vậy, người cận-sự-nam, cận-sự-nữ luôn luôn trang điểm Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức- Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo ở trong đại-thiện-tâm của mình.

Và người cận-sự-nam, cận-sự-nữ biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê-sợ tội-lỗi, có tác-ý tâm-sở đồng sinh với dục-giới đại-thiện-tâm tránh xa sự sát- sinh, tránh xa sự trộm-cắp, tránh xa sự tà-dâm, tránh xa sự nói-dối, tránh xa sự uống rượu, bia và các chất say là nhân sinh sự dể duôi trong mọi thiện-pháp.

Như vậy, người cận-sự-nam, cận-sự-nữ đang giữ gìn ngũ-giới của mình được trong sạch và trọn vẹn.

Thật ra, nếu người cận-sự-nam, cận-sự-nữ  nào dù gặp bất cứ hoàn cảnh nào cũng không từ bỏ quy-y Tam-bảo, vẫn có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức-Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, vẫn duy trì sự quy-y Tam-bảo thì 3 dòng phước, dòng thiện vẫn còn hiện hữu đối với người cận-sự-nam, cận-sự-nữ ấy.

Và sự thật, giữ gìn ngũ-giới của mình cho được trong sạch và trọn vẹn, đó là điều dễ dàng đối với tất cả mọi người nói chung, người cận-sự-nam, cận-sự-nữ nói riêng. Còn phạm điều-giới nào trong ngũ-giới hợp đủ chi-pháp của điều-giới ấy, mới thật là điều khó khăn, mà không phải ai cũng có thể phạm điều-giới ấy được.

Nếu người cận-sự-nam, cận-sự-nữ nào biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê-sợ tội-lỗi, biết tự trọng, có tác-ý trong đại-thiện-tâm tránh xa sự sát- sinh, tránh xa sự trộm-cắp, tránh xa sự tà-dâm, tránh xa sự nói-dối, tránh xa sự uống rượu, bia và các chất say là nhân sinh sự dể duôi trong mọi thiện-pháp, thì người cận-sự-nam, cận-sự- nữ ấy biết tôn trọng ngũ-giới hơn cả sinh mạng của mình, bởi vì người cận-sự-nam, cận-sự-nữ nghĩ rằng:

“Sinh mạng của con người sớm hoặc muộn sẽ bị mất (chết), còn giữ gìn ngũ-giới trong sạch và trọn vẹn thì tạo đại-thiện-nghiệp giữ giới, cho quả báu tốt an-lạc trong kiếp hiện-tại và vô số kiếp vị lai”.

Cho nên, người cận-sự-nam, cận-sự-nữ giữ gìn ngũ-giới của mình được trong sạch và trọn vẹn, thì 5 dòng phước, dòng thiện vẫn còn chảy triền miên bất tận đối với người cận-sự-nam, cận-sự-nữ ấy.

Tuy nhiên trong cuộc sống hằng ngày đối với người cận-sự-nam, cận-sự-nữ còn là hạng phàm- nhân, chưa phải bậc Thánh-nhân, đôi khi bị dể duôi, quên mình, hoặc do năng lực của phiền- não cám dỗ, nếu người cận-sự-nam, cận-sự-nữ nào lỡ phạm điều-giới nào trong ngũ-giới, tạo ác-nghiệp điều-giới ấy. Sau đó, người cận-sự- nam, cận-sự-nữ ấy biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê- sợ tội-lỗi, nên sám hối tội-lỗi, rồi tự mình xin thọ phép quy-y Tam-bảo và thọ trì ngũ-giới trở lại.

Sau khi thọ phép quy-y Tam-bảo và thọ trì ngũ-giới xong, người cận-sự-nam, cận-sự-nữ ấy trở thành người có ngũ-giới trở lại như trước, làm cho tám dòng phước, dòng thiện được  chảy triền miên bất tận trở lại.

Các bài viết trong sách

Dhamma Paññā

BQT trang Theravāda cố gắng sưu tầm thông tin tài liệu Dhamma trợ duyên quý độc giả tìm hiểu về Dhamma - Giáo Pháp Bậc Giác Ngộ thuyết giảng suốt 45 năm sau khi Ngài chứng đắc trở thành Đức Phật Chánh Đẳng Chánh Giác vào đêm Rằm tháng 4, tìm hiểu thêm phương pháp thực hành thiền Anapana, thiền Vipassana qua các tài liệu, bài giảng, pháp thoại từ các Thiền Sư, các Bậc Trưởng Lão, Bậc Thiện Trí.

Trả lời

Từ điển
Youtube
Live Stream
Tải app